HPV Tipleri: Yüksek ve Düşük Riskli 40+ Tip Rehberi
HPV ailesi 200\'den fazla genotipe sahiptir; bunların yaklaşık 40\'ı genital/mukozal yüzeyi enfekte eder. Tipler, onkojenik potansiyellerine göre yüksek riskli, olası yüksek riskli, düşük riskli, kutanöz ve nadir olarak sınıflanır.
Yüksek risk
20 tip
Serviks, anal, orofaringeal kanser potansiyeli
Düşük risk
22 tip
Siğil, cilt lezyonu, nadiren kanser
Toplam
42 detay sayfası
Her tip için belirtiler, tedavi ve kanser riski
Yüksek riskli HPV tipleri
Yüksek riskli tipler, özellikle HPV 16 ve HPV 18, rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %70\'inden sorumludur. Diğer önemli yüksek riskli tipler: HPV 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 ve 68.
Rahim ağzı, anal, orofaringeal kanser
Kanser riski: Çok yüksek
Rahim ağzı adenokarsinomu
Kanser riski: Çok yüksek
Servikal intraepitelyal neoplazi (CIN)
Kanser riski: Yüksek
Rahim ağzı skuamöz hücreli kanser
Kanser riski: Yüksek
CIN 2/3 lezyonları
Kanser riski: Yüksek
Servikal ve anal displazi
Kanser riski: Yüksek
Servikal adenokarsinom
Kanser riski: Yüksek
Yüksek dereceli servikal lezyonlar
Kanser riski: Yüksek
Servikal kanser prekürsörleri
Kanser riski: Yüksek
Anogenital displazi
Kanser riski: Yüksek
Servikal karsinom
Kanser riski: Yüksek
Serviks intraepitelyal lezyon
Kanser riski: Yüksek
Servikal displazi (olası yüksek risk)
Kanser riski: Orta-Yüksek
Servikal adenokarsinom
Kanser riski: Yüksek
Nadir displazi vakaları
Kanser riski: Olası
ASC-US/LSIL lezyonları
Kanser riski: Olası
Nadir servikal displazi
Kanser riski: Olası
Servikal ve vulvar lezyonlar
Kanser riski: Olası
Düşük insidanslı yüksek dereceli lezyonlar
Kanser riski: Olası
Servikal neoplazi (nadir)
Kanser riski: Olası
Düşük riskli ve kutanöz HPV tipleri
Düşük riskli tipler genellikle genital siğil (kondilom) ile ilişkilidir; kutanöz tipler ise ayak tabanı, el, parmak gibi bölgelerde siğillere yol açar.
Genital siğil (kondiloma akuminatum)
Kanser riski: Çok düşük
Genital siğil, laringeal papillomatoz
Kanser riski: Çok düşük
Nadir kondilom
Kanser riski: Çok düşük
Kondilom, hafif displazi
Kanser riski: Çok düşük
Hafif servikal değişiklikler
Kanser riski: Çok düşük
Kondilom
Kanser riski: Çok düşük
Genital lezyonlar
Kanser riski: Çok düşük
Hafif displazi
Kanser riski: Çok düşük
Nadir kondilom
Kanser riski: Çok düşük
ASC-US bulguları
Kanser riski: Çok düşük
Plantar siğil (ayak tabanı)
Kanser riski: Yoktur
Adi siğil (verruca vulgaris)
Kanser riski: Yoktur
Düz siğil (verruca plana)
Kanser riski: Yoktur
Adi ve plantar siğil
Kanser riski: Yoktur
Kasap siğili
Kanser riski: Düşük
Düz siğil
Kanser riski: Yoktur
Kutanöz siğil
Kanser riski: Yoktur
Kutanöz ve mukozal siğil
Kanser riski: Düşük
Epidermodisplazya verrusiformis (EV)
Kanser riski: İmmün yetmezlikte yüksek
EV ile ilişkili cilt kanseri
Kanser riski: İmmün yetmezlikte yüksek
Heck hastalığı (fokal epitelyal hiperplazi)
Kanser riski: Yoktur
Oral fokal hiperplazi
Kanser riski: Yoktur
HPV tipleri ile ilgili sık sorulanlar
HPV 16 belirtileri nelerdir?
HPV 16 çoğunlukla belirtisiz seyreder. Belirti verdiğinde rahim ağzında displazi, anormal kanama veya orofaringeal lezyonlar görülebilir.
HPV 16 yüksek onkojenik potansiyele sahip olmasına rağmen, erken dönemde hemen hiçbir semptom vermez. Bu "sessiz seyir" yıllar sonra rahim ağzı, anüs, vulva, vajina, penis veya orofarenks (yumuşak damak-bademcik-dil kökü) kanserlerine dönüşebilmesinin en büyük nedenidir. Geç dönemde ortaya çıkabilecek belirtiler: cinsel ilişki sonrası lekelenme, anormal akıntı, pelvik ağrı, boğazda iyileşmeyen yara, yutma güçlüğü veya kulakta yansıyan ağrı olabilir. HPV 16 pozitif kadınlarda CIN 2-3 lezyonları gelişme riski belirgin olarak artar; bu nedenle genotip bilgisinin kolposkopi kararında kritik rolü vardır.
HPV 18 belirtileri nelerdir?
HPV 18 belirtisiz seyreder. Uzun vadede özellikle rahim ağzı adenokarsinomu ile ilişkilidir.
HPV 18, HPV 16 ile birlikte rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %70'inden sorumlu olan iki yüksek riskli tipten biridir. HPV 16 skuamöz hücreli karsinomla daha sık ilişkilendirilirken, HPV 18 servikal adenokarsinom için daha belirgin risk taşır — bu glandüler tip tarama ile yakalanması daha zor olan, serviks kanalının derinlerine yerleşen bir kanserdir. Enfeksiyon erken dönemde semptomsuzdur; genotip bilgisi tedavi kararında önemlidir.
HPV siğil yapmadan olur mu?
Evet. Yüksek riskli HPV tiplerinin büyük çoğunluğu siğil yapmaz, sessiz kalır ve sadece testlerle tespit edilebilir.
Genital siğil (kondiloma akuminatum) başta HPV 6 ve HPV 11 olmak üzere düşük riskli tipler tarafından oluşturulur. Rahim ağzı kanseri ve diğer HPV ilişkili kanserlerden sorumlu olan HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 gibi yüksek riskli tipler neredeyse hiç siğil oluşturmaz. Bu nedenle "siğilim yok, HPV'm de yoktur" varsayımı yanlıştır ve riski büyük ölçüde göz ardı eder. Düzenli smear ve HPV testi bu sessiz enfeksiyonları tespit etmenin tek yoludur.
HPV pozitif ne demek?
HPV pozitif sonuç, vücutta HPV virüsünün tespit edildiğini gösterir; kanser teşhisi değildir. Hangi tipin pozitif olduğu belirleyicidir.
HPV testinde pozitif sonuç, o örnekte HPV DNA veya mRNA'sının bulunduğunu ifade eder. Bu sonuç tek başına bir kanser veya prekanser tanısı anlamına gelmez. Önemli olan iki soru vardır: (1) hangi HPV tipi pozitif çıktı? (2) enfeksiyon kalıcı mı? HPV 16 veya 18 pozitifse doğrudan kolposkopi önerilir. Diğer yüksek riskli tiplerde ise refleks sitoloji (smear) ile birlikte değerlendirme yapılır. Düşük riskli tipler siğil ile ilişkili olabilir. HPV pozitif bireylerin %70-80'inde virüs 2 yıl içinde kendiliğinden temizlenir.
Akademik Kaynakça
- World Health Organization — Human Papillomavirus (HPV) (WHO)
- Centers for Disease Control and Prevention — Genital HPV Infection Fact Sheet (CDC)
- T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü — Servikal Kanser Tarama Programı (T.C. Sağlık Bakanlığı)
- IARC Monograph Vol 100B — Biological Agents: Human Papillomaviruses (IARC / WHO)
- European Society of Gynaecological Oncology (ESGO) — HPV Guidelines (ESGO)
- National Cancer Institute — HPV and Cancer (NCI)
- American Society for Colposcopy and Cervical Pathology (ASCCP) — Management Guidelines 2019 (ASCCP)
Kaynakça 24 Nisan 2026 tarihinde güncellendi.